2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatının açıklanması beklenirken sektörde gözler hem çiftçinin üretim maliyetine hem de şeker fabrikalarının maliyet hesabına çevrildi.

Şimdi gözler açıklanacak pancar fiyatına çevrildi. 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira bandında bir fiyat mı açıklanacak yoksa şeker fiyatlarında da güncellemeye gidilerek hem çiftçinin artan üretim maliyetlerini hem de fabrikaların maliyet baskısını gözeten yeni bir denge mi kurulacak?

2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatının açıklanması beklenirken sektörde gözler hem çiftçinin üretim maliyetine hem de şeker fabrikalarının maliyet hesabına çevrildi. Tarımdan Haber'in yaptığı saha araştırmasında 16 polar pancar için 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira ton bandı öne çıkıyor. Ancak bu fiyatın açıklanması halinde ortaya çıkacak tablo üretici açısından da fabrikalar açısından da yeni bir tartışmanın kapısını aralayacak.

Pancar üreticisinin merakla beklediği 2026-2027 üretim yılı alım fiyatı henüz açıklanmadı. Sektörde farklı fiyat talepleri dile getirilmesine rağmen Tarımdan Haber'in Türkşeker, Pankobirlik, PANŞEK, Konya Şeker ve Kayseri Şeker tarafında yaptığı saha araştırmasında ortak beklentinin 16 polar pancarda 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira ton arasında yoğunlaştığı görülüyor.

Bu beklentinin arkasındaki en önemli hesaplardan birini üretim maliyetleri oluşturuyor. Pancar üretiminde geçen yıl dekara ortalama verim 6,7 ton seviyesinde gerçekleşirken bu verim üzerinden yapılan hesaplamalarda özellikle Orta Anadolu'da ton başına üretim maliyeti yaklaşık 2 bin 900 ile 3 bin lira olarak hesaplanıyor. Sektörde bu maliyetler dikkate alınarak 2026-2027 üretim yılı pancar alım fiyatının 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira bandında açıklanabileceği öngörülüyor.

Ancak ortalama maliyet ve verim üzerinden yapılan bu hesap Türkiye'nin bütün üretim bölgelerinde aynı sonucu vermiyor.

Ton başına maliyetin 3 bin lira olduğu kabul edildiğinde 3 bin 700 lira lik bir alım fiyatı üreticiye ton başına yaklaşık 700 lira lik bir marj bırakıyor. Ancak burada belirleyici unsur verim.

Dekar maliyetinin yaklaşık 18 ile 19 bin lira olduğu varsayımı ile yapılan hesaplamada bir işletmede 6 ton dekar verim alınması halinde maliyet ton başına yaklaşık 3 bin ile 3 bin 167 liraya geliyor. Pancar fiyatının 3 bin 700 lira olması durumunda 6 tonluk ürünün brüt geliri 22 bin 200 lira olurken maliyet sonrasında dekarda yaklaşık 3 bin 200 ile 4 bin 200 lira kalıyor.

Verim düştükçe tablo hızla tersine dönüyor. Örneğin dekar maliyeti 19 bin lira olan bir üreticinin 3 bin 700 lira alım fiyatında yalnızca maliyetini karşılayabilmesi için dekardan yaklaşık 5,14 ton pancar elde etmesi gerekiyor.

Dolayısıyla 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira bandı yüksek veya ortalama verim alınan bölgelerde üretimin sürdürülmesine imkan sağlayabilecek bir seviye olarak görülürken verimin düşük kaldığı bölgelerde aynı fiyat üreticinin maliyetini karşılamaya dahi yetmeyebilir.

Üretici açısından dikkat çeken diğer nokta ise geçen yılın fiyatıyla yapılacak karşılaştırma. 2025-2026 üretim yılında Türkşeker 16 polar pancar alım fiyatını kota tamamlama primiyle birlikte 3 bin 100 lira olarak açıklamıştı.

Kota tamamlama primi dahil açıklanan 3 bin 100 lira üzerinden bakıldığında yeni fiyatın 3 bin 600 lira olması yüzde 16,1, 3 bin 700 lira olması ise yüzde 19,4 artış anlamına geliyor.

Bu oran tarımsal girdilerdeki artışın belirgin şekilde altında kalıyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun Haziran 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'ne göre tarımsal girdiler bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,06, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 34,02 arttı. Daha dikkat çekici olan ise gübre ve toprak geliştiriciler alt grubundaki yıllık artışın yüzde 50,99'a ulaşması.

Bu nedenle 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira seviyesinde açıklanacak bir fiyatın üreticinin geçen yıldan bu yana karşı karşıya kaldığı girdi artışını fiyat artışı olarak karşılamadığı görülüyor.

Pancar fiyatının diğer tarafında ise şeker fabrikaları bulunuyor. Sektörde yapılan hesaplarda 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira pancar fiyatının bir kilogram kristal şekerin fabrika maliyetine nasıl yansıyacağı konusunda farklı rakamlar dile getiriliyor. Bazı hesaplamalarda 1 kilogram şeker maliyeti 55 liraya ulaşırken bazı hesaplamalarda bu maliyet 40 ile 45 lira arasında değişiyor. Ancak şekerin maliyeti konusunda farklı fiyatlar gündeme gelse de pancar alım fiyatının 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira olarak açıklanması durumunda 1 kilogram şekerin en iyimser tahminle maliyeti 45 lira seviyesinde olacak. Bu maliyet kooperatif ve özel şeker fabrikaları açısından geçerli, Türkşeker tarafında bu maliyet daha yüksek olacaktır.

1 kilogram şekerin fabrikalara maliyeti 45 lira olurken mevcut durumda şekerin fabrika satış fiyatı şu anda 39 lira seviyesinde bulunuyor. En son Türkşeker Ağustos ayında 6 ay vadeli şeker satış kampanyasında 1 kilogram şekerin peşin satış fiyatı 38,6 lira iken Kayseri Şeker geçtiğimiz haftalarda Remzi Çakar ve İşmen Gıda'ya 120 bin ton şekeri 4 taksit ödemeli 39,25 liradan satmıştı.

Dolayısıyla şeker fiyatlarında bir güncelleme yapılmaması durumunda pancar fiyatındaki her ilave artış çiftçinin gelirini yükseltirken fabrikaların da zararını büyütecek.

Tam da bu nedenle pancar fiyatının açıklanması bu yıl yalnızca çiftçinin değil şeker sanayisinin de yakından takip ettiği bir karar haline geldi.

Üretici artan gübre, mazot, sulama, işçilik ve diğer girdiler karşısında pancar fiyatının yükselmesini beklerken kooperatif ve özel fabrikalarda ise şeker satış fiyatlarında bir güncelleme yapılmadan pancar fiyatının özellikle 3 bin 700 lira'nın üzerine çıkmasının mali dengeleri daha da bozabileceği yönünde kaygılar dile getiriliyor.

Fiyat tartışmasında gözden kaçan önemli noktalardan biri de bölgesel verim farkları. Türkiye ortalaması veya Orta Anadolu'daki yüksek verim üzerinden yapılan bir maliyet hesabı pancar üretiminin gerçekleştirildiği bütün bölgelerde aynı sonucu vermiyor.

Orta Anadolu'da 6 ton ve üzerinde verim elde eden bir üretici açısından 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira fiyat maliyetin üzerinde bir gelir bırakabilirken dekara verimin daha düşük olduğu özellikle Doğu Anadolu'daki üretim sahalarında aynı fiyat çiftçinin üretim maliyetini karşılamasını güçleştirecek.

2026-2027 pancar fiyatında Tarım ve Orman Bakanlığı ile sektörün önünde hassas bir denge bulunuyor.

Bir tarafta girdi fiyatları yıllık yüzde 30'un üzerinde artarken pancar fiyatında geçen yıla göre yüzde 20'nin altında kalabilecek bir artışla karşı karşıya olan çiftçi bulunuyor. Diğer tarafta ise şeker satış fiyatının üretim maliyetinin altında kaldığını belirten fabrikalar var.

Üstelik Türkiye ortalaması üzerinden yapılacak bir fiyatlandırma yüksek verimli bölgelerde üreticiyi üretimde tutarken düşük verimli bölgelerde pancar üretiminin sürdürülebilirliğini riske atabilir.

Bu nedenle açıklanacak pancar fiyatı yalnızca 2026 yılı çiftçi gelirini değil 2027 yılında çiftçinin yeniden pancar ekip ekmeyeceğini ve fabrikaların hammaddeye erişimini de doğrudan etkileyecek.

Şimdi gözler açıklanacak pancar fiyatına çevrildi. 3 bin 600 ile 3 bin 700 lira bandında bir fiyat mı açıklanacak yoksa şeker fiyatlarında da güncellemeye gidilerek hem çiftçinin artan üretim maliyetlerini hem de fabrikaların maliyet baskısını gözeten yeni bir denge mi kurulacak?