AB, Batı Balkanlar için ayrılan reform fonlarını, üyelik sürecinde öne çıkan ülkeler olan Karadağ, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'ya yönlendirecek

Bu gelişmeler, Batı Balkanlar'daki ülkelerin AB üyelik sürecindeki zorlukları ve fırsatları gözler önüne seriyor.

AB, Batı Balkanlar için ayrılan reform fonlarını, üyelik sürecinde öne çıkan ülkeler olan Karadağ, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'ya yönlendirecek. İşte bu konudaki önemli detaylar:

Reform ve Büyüme Aracı

• Kuruluş Amacı: Batı Balkanlar için Reform ve Büyüme Aracı, 2024 yılında kuruldu ve bölgedeki aday ülkelere mali destek sağlamak amacıyla sıkı şartlara bağlı olarak çalışıyor. Bu destek, AB'ye katılım için gerekli reformların uygulanmasına bağlı.
• Hedef: Araç, 2024-2027 dönemini kapsıyor ve Batı Balkan ekonomilerinin büyüklüğünü önümüzdeki 10 yıl içinde iki katına çıkarmayı hedefliyor.

Fon Dağıtımı

• Mevcut Fon Durumu: Komisyon’un verilerine göre, araç kapsamında mevcut 6 milyar euronun yalnızca yaklaşık 673 milyon eurosu serbest bırakıldı. Bu fonun büyük kısmı, sadece üç ülkeye gitti: Karadağ, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya.
• Geri Kalan Ülkeler: Bosna-Hersek, Kosova ve Sırbistan, genel olarak geride kalan ülkeler arasında değerlendiriliyor ve bu ülkeler reformlarda yeterli ilerleme kaydedemedikleri için fon alamadılar.

Reform Şartları

• Zaman Çizelgesi: Araç, reformların belirlenen süreler içinde tamamlanmasını şart koşuyor. Bir şartın yerine getirilmemesi durumunda, o şarta karşılık gelen fonun bir kısmı ya da tamamı askıya alınabiliyor.
• Değerlendirme Süreci: Komisyon, 30 Haziran 2026’da süresi dolan adımlar için kapsamlı bir değerlendirme yapacak ve harcanmamış parayı reformlarda en fazla ilerleme kaydeden ülkelere yeniden dağıtacak.

Beklentiler ve Sonuçlar

• Bosna-Hersek'in Durumu: Bosna-Hersek, karmaşık kurumsal yapısı nedeniyle gerekli reformları yerine getiremediği için bugüne kadar araç kapsamında herhangi bir fon almadı. Bu durum, Kosova ve Sırbistan için de olumsuz sonuçlar doğurabilir.
• Uyarılar: Avrupa Komiseri Marta Kos, nisan ayında tüm Batı Balkan ülkelerine mektup yazarak reformları hızlandırmaları gerektiğini vurguladı; aksi takdirde fon kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacaklarını belirtti.

Teşvik ve Fon Yönetimi

• Teşvik Fonları: AB yetkilileri, bu aracın teşvik fonu sağladığını ve ülkelerin reformları yerine getirmedikçe bu paraya hak kazanamayacaklarını vurguluyor.
• Çalışma Prensibi: Adının açıklanmasını istemeyen bir AB yetkilisi, "Bu, saatlik çalışmaya benziyor. Yalnızca gerçekten yaptığınız işin karşılığını alıyorsunuz," dedi.

Gelecek Adımlar

• Detayların Açıklanması: Komisyon’un, ne kadar fonun yeniden dağıtılacağına dair daha fazla ayrıntıyı bu ayın ilerleyen günlerinde üye ülkelere sunması bekleniyor. Komisyon sözcüsü, reformların öncelik olmaya devam etmesi gerektiğini belirtti.

Bu gelişmeler, Batı Balkanlar'daki ülkelerin AB üyelik sürecindeki zorlukları ve fırsatları gözler önüne seriyor.