Avrupa Komisyonu Metan Düzenlemelerindeki Yaptırımların Üç Yıl Ertelenmesini Önerdi

Goote, bunu yaparken yönetmeliğin bütünlüğünün korunması büyük önem taşıdığını diyerek, dünya genelinde metan emisyonlarındaki artış eğiliminin gönüllü yaklaşımların sonuç vermediğini gösterdiğini belirtti. Metan emisyonlarını aşağı çekmek için, AB metan yönetmeliğinin güçlü ve kritik bir unsur oluşturduğu sağlam düzenleyici çerçevelere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Avrupa Komisyonu Metan Düzenlemelerindeki Yaptırımların Üç Yıl Ertelenmesini Önerdi

Avrupa Komisyonu, enerji sektöründeki metan emisyonlarına ilişkin AB kurallarında öngörülen yaptırımların üç yıl süreyle uygulanmamasını önerdi. Teklif, LNG ihracatçılarının ve enerji sektörünün düzenlemelerin ticareti olumsuz etkileyeceği yönündeki baskılarının ardından geldi.

Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Mayıs 2024'te enerji sektöründeki metan emisyonlarının ölçülmesi, raporlanması ve doğrulanmasına yönelik Birliğin ilk kapsamlı düzenlemesini kabul etmişti. Düzenleme, en güçlü sera gazlarından biri olan metan emisyonlarının azaltılmasını hedefliyor. Kurallara uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımların ise 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Ancak Avrupa Komisyonu, pazartesi günü yayımladığı tavsiye kararında işletmelerin bu yaptırımlardan geçici olarak muaf tutulmasını önerdi. Komisyonun uzun süredir beklenen tavsiyesi, ABD, Katar, Cezayir ve Nijerya'nın aylar süren girişimlerinin ardından geldi. Söz konusu ülkeler, AB yönetimine ilettikleri mesajlarda düzenlemelerin, Birliğin Orta Doğu kaynaklı arz kayıplarını telafi etmeye çalıştığı bir dönemde enerji arz güvenliğini riske atacağını savundu.

Çevre Örgütlerinin Tepkisi

Çevre kuruluşları bu değerlendirmeye sert şekilde karşı çıkıyor. Yaptırımların geniş kapsamlı şekilde ertelenmesinin dünyanın metan emisyonlarını azaltmaya yönelik en iddialı düzenlemelerinden birini zayıflatabileceği uyarısında bulundu. Bilim insanlarına göre metan, kısa vadede karbondioksite kıyasla çok daha güçlü bir sera gazı etkisi yaratıyor.

Climate Action Network Europe'ta Fosilsiz Program Yöneticisi Esther Bollendorff, sanayinin abartılı ve kanıtlanmamış arz güvenliği endişeleri nedeniyle yaptırımların üç yıl askıya alınmasının, özellikle ABD'den gelen yüksek metan emisyonlu gaz ithalatına fiilen serbest geçiş sağlayabileceğini söyledi.

Bollendorff, Komisyon'un tavsiyelerinin üye ülkeleri güçlü yaptırım mekanizmaları oluşturmaktan vazgeçirmemesi gerektiğini belirterek, şirketlerin neden oldukları kirliliğin bedelini ödemelerini sağlamanın tek yolu etkili yaptırım sistemleridir ifadesini kullandı. Bollendorff ayrıca, önerilerin 2028'i beklemeden gözden geçirilmesi ve mümkün olan en kısa sürede yürürlükten kaldırılması gerektiğini söyledi.

Düzenleyici Öngörülebilirlik İçin Sözleşme Hukuku

Dört sayfalık tavsiye metninde Komisyon, ithalatçı şirketlerin düzenlemelere uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla sözleşmelerde kullanılabilecek örnek maddelere yer verdi. Yeni hukuki yükümlülük getirmeyen tavsiyeler, enerji ithalatçılarının metan düzenlemelerine uyum sağlamasına yardımcı olacak isteğe bağlı model sözleşme hükümleri sunuyor. Komisyon, bunun sektörün talep ettiği hukuki öngörülebilirliği desteklemeyi amaçladığını belirtti.

Tavsiyede, isteğe bağlı model maddeler adil, şeffaf ve sürdürülebilir sözleşme uygulamalarını teşvik etmeyi, sözleşme hükümlerinin uyarlanmasına yönelik bir çerçeve sunmayı, düzenlemelere uyumu desteklemeyi ve ham petrol, doğal gaz, LNG ile kömürün AB'ye güvenilir şekilde tedarik edilmesini sağlamayı amaçladığı belirtildi.

Sektör Temsilcilerinin Görüşü

Uluslararası Petrol ve Gaz Üreticileri Birliği, Komisyon'un mevcut düzenlemelerdeki sorunları kabul ettiğini ancak bağlayıcı olmayan tavsiyelerin yeterli olmayacağını savundu. Birlik sözcüsü, Komisyon'un bu sorunları bağlayıcı olmayan rehberlerle çözmeye çalıştığını, oysa Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu hukuki kesinliği ancak üye ülkelerin ve sektörün talep ettiği hedefe yönelik mevzuat değişiklikleri sağlayabileceğini söyledi.

Kuralların önemli hükümlerinin yürürlüğe girmesine altı aydan az süre kaldığını hatırlatan sektör temsilcileri, belirsizliğin ticari kararları ve tedarik sözleşmelerini şimdiden etkilediğini belirterek, metan azaltım hedeflerini korurken enerji arz güvenliği, rekabet gücü ve tüketicilerin maliyetlerini de gözeten düzenleme değişikliklerinin hızla hayata geçirilmesini istedi.

Uluslararası Hukukçu Maas Goote'nin Görüşü

Uluslararası hukukçu ve Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinde eski AB başmüzakerecisi Maas Goote, Komisyonun uygulamaya ilişkin sorunlara pragmatik çözümler sunarak ve AB'nin metan rejimini adım adım güçlendirerek sergilediği akıllı yaklaşımı memnuniyetle karşıladı.

Goote, bunu yaparken yönetmeliğin bütünlüğünün korunması büyük önem taşıdığını diyerek, dünya genelinde metan emisyonlarındaki artış eğiliminin gönüllü yaklaşımların sonuç vermediğini gösterdiğini belirtti. Metan emisyonlarını aşağı çekmek için, AB metan yönetmeliğinin güçlü ve kritik bir unsur oluşturduğu sağlam düzenleyici çerçevelere ihtiyaç duyulduğunu söyledi.