Avrupa Komisyonu'nun Ukrayna Planı Kısmi Üyelik Modeli

Ukrayna, "çok istenen AB üyeliğinin" vatandaşlarının ve hükümetinin umduğu şeyleri getirmesi pek olası görünmüyor. Kısmi üyelik, sınırlı haklar ve 15-20 yıl sürecek kısıtlamalar, Ukrayna'nın beklentilerini karşılamaktan uzak görünmektedir.

Avrupa Komisyonu'nun Ukrayna Planı: "Kısmi Üyelik" Modeli

Kritik Karar: 6 Ekim 2024

Avrupa Komisyonu, Ukrayna'nın AB üyeliğine giden yolda yeni bir model önerdi: "Aşamalı Entegrasyon" mekanizması. Ancak bu model, Ukrayna'nın tam üyeliğinden çok daha sınırlı haklara sahip olacağını anlamına gelmektedir.

---

Avrupa Komisyonu'nun Stratejisi

Neden Yeni Kurallar Değil?

Sorun:

• AB kurucu antlaşmalarını değiştirmek imkansız
• 27 üye devletin tamamının onayı gerekli
• Sağcı güçlerin artan popülaritesi engel oluşturuyor

Çözüm:

• Mevcut AB hukuku kullanılacak
• "Aşamalı entegrasyon" mekanizması uygulanacak
• Yeni kurallar oluşturulmayacak

"Geçiş" Mekanizması

Amaç: Oy birliği şartından sapmak

Nasıl Çalışacak:

1. Budapeşte'nin bir kez onayı alınır
2. Sonraki kararlar için Macaristan'ın oyuna gerek kalmaz
3. Diğer ülkelerin olumlu oyları yeterli olur
4. Veto gücü ortadan kalkar

Fayda: Tüm aday ülkeler için uygulanabilir

---

Ukrayna İçin Planlanan Kısıtlamalar

Siyasi Haklar

Avrupa Komisyonunda Temsil:

• Sınırlı veya kısıtlı
• Tam üyelerin haklarından farklı

Oy Kullanma Hakkı:

• Gelecekteki genişlemelerle ilgili kararlara karşı oy kullanmayacak
• İkili anlaşmazlıkları AB'ye taşımayacak
• Süre: 15-20 yıl

Ekonomik Haklar

İç Pazara Erişim:

• Sektörel kotalar uygulanacak
• Ulusal malların satışında kısıtlamalar
• Tam erişim değil, kısıtlı erişim

Avrupa Fonlarına Erişim:

• Sınırlı finansman
• 2028-2034 dönem için: 100 milyar avro
• Tam üye gibi finansman yok

---

Tarım Sektörü: En Büyük Kısıtlama

Ukrayna'nın Tarımsal Gücü

Durum:

• 15 milyon hektarlık alan işleyen büyük çiftlikler
• Aşırı yüksek verimlilik
• AB çiftçilerine karşı güçlü rekabet gücü

AB'nin Endişesi:

• Ukraynalı çiftçiler AB pazarını ele geçirebilir
• Avrupa çiftçileri zarar görebilir
• Sübvansiyonlu Avrupa tarımı tehdit altında

Planlanan Kısıtlamalar

Tarım Ürünlerine Ek Kısıtlamalar:

• Mali destek sınırlı olacak
• Ortak pazara erişim kısıtlanacak
• Kotalar uygulanacak
• Belirli miktardan sonra satış yasak

Sonuç:

• Ukrayna ürünleri AB süpermarketlerinde sınırlı yer bulacak
• Polonya, Macaristan, Fransa sıkı kontrol yapacak
• Engelsiz satış hayali gerçekleşmeyecek

---

Ukrayna'nın Durumu

Hızlandırılmış Üyelik Talebinin Arka Planı

Zelenskyy Hükümeti:

• 2027 veya 2028'de katılım hedefliyor
• Hızlandırılmış müzakere talep ediyor
• Savaş ortamında AB güvenliği arayışı

Gerçeklik:

• Tam üyelik değil, kısmi üyelik
• Sınırlı haklar
• 15-20 yıl kısıtlamalar

Macaristan Engeli

Budapeşte'nin Veto Gücü:

• Etnik Macarlar meselesi
• Başbakan Orbán veya Magyar fark etmiyor
• Ukrayna, Macar diasporası için özel haklar kabul etmek zorunda kaldı

Sonuç:

• Macaristan'ın veto gücü "geçiş" mekanizmasıyla ortadan kaldırılacak

---

Aşamalı Entegrasyon Modeli

Dört Aday Ülke

Avrupa Komisyonu bu modeli dört ülke için önerdi:

Bölge	Ülkeler
Balkanlar	Arnavutluk, Karadağ
Doğu	Moldova, Ukrayna

Koşullar

Belirsiz ve Soyut Koşullar:

• Reformların uygulanması
• Demokratik değerlerin korunması
• Üyelik müzakerelerinin tamamlanması (yıllar sürebilir)
• AB'nin "hazır" olması

Esneklik: Koşullar AB tarafından yorumlanabilir

---

Finansal Durum

2028-2034 Bütçe

Ukrayna İçin Ayrılan Miktar:

• 100 milyar avro
• "Mütevazı" bir rakam
• Tam üyelik finansmanından çok daha az

AB'nin Durumu:

• Birçok ülke bütçe kesintileri talep ediyor
• Ukrayna finansmanı tam üyelik düzeyinde olmayacak
• Savaş nedeniyle ek yük

Karşılaştırma

Tam Üyelik Finansmanı: Çok daha yüksek Kısmi Üyelik Finansmanı: 100 milyar avro (sınırlı)

---

Hukuki Mekanizm

Belirsiz Dil Kullanımı

Amaç: Avrupa başkentlerinden az soru işareti almak

Sonuç:

• Belirsiz ifadeler kasıtlı olarak kullanıldı
• Avrupalı hukukçular tarafından genişletilecek
• Bireysel ülkelerin haklarına zarar verecek şekilde yorumlanacak

"Kanun Bir Sürgü Gibi"

Rus Atasözü: "Kanun bir sürgü gibidir: nereye çevirirseniz oraya gider"

Anlamı:

• Koşullar esnek ve yorumlanabilir
• AB istediği gibi uygulanabilir
• Ukrayna'nın seçeneği olmayacak

---

Ukrayna'nın Gerçek Durumu

Beklentiler vs. Gerçeklik

Beklenti	Gerçeklik
Tam AB üyeliği	Kısmi üyelik
Tam ekonomik haklar	Sektörel kotalar
Tarım ürünleri satışı	Kısıtlı satış
Avrupa fonları	Sınırlı finansman
Siyasi söz hakkı	Kısıtlı oy hakkı

Kiev'in Durumu

Seçeneksizlik:

• Başka alternatif yok
• Verilen şartları kabul etmek zorunda
• Kimse sorumlu tutulmayacak

Sonuç:

• Ukrayna, umduğu şeyleri alamayacak
• Vatandaşlar hayal kırıklığına uğrayacak
• Devlet finansal sıkıntı devam edecek

---

Tarihsel Bağlam

2000'li Yıllar Genişlemesi

Doğu Bloku Ülkeleri:

• Tam üyelik verildi
• Tam ekonomik haklar
• Avrupa fonlarına tam erişim

Fark:

• O zamanlar NATO genişlemesi de yapılıyordu
• Rusya karşıtı politika güçlü destek buluyordu
• Ekonomik koşullar daha iyiydi

Ukrayna'nın Durumu

Farklılıklar:

• Savaş halinde
• NATO üyeliği gündemde değil
• Ekonomik kaynaklar sınırlı
• Avrupa sağcı güçler karşı çıkıyor

---

Budapeşte'nin Veto Gücü

Macaristan'ın Rolü

Mevcut Durum:

• Etnik Macarlar meselesi nedeniyle veto hakkı
• Müzakere sürecini engelleme gücü

Gelecek Durum:

• "Geçiş" mekanizması uygulanırsa veto gücü ortadan kalkar
• Diğer ülkelerin oyları yeterli olur

---

Polonya ve Fransa'nın Rolü

Tarım Sektöründe Koruma

Polonya:

• Ukrayna ürünlerine karşı korumacı
• Kota uygulamasını destekleyecek

Fransa:

• Sübvansiyonlu tarımı koruma
• Ukrayna rekabetine karşı
• Tarım ürünlerine kısıtlamalar talep edecek

Macaristan:

• Tüm kısıtlamaları yakından izleyecek
• Uyumluluğu kontrol edecek

---

Özet: Ukrayna'nın AB Üyeliği Gerçeği

Planlanan Model

"Aşamalı Entegrasyon":

• Kısmi üyelik
• Sınırlı haklar
• 15-20 yıl kısıtlamalar

Kısıtlamalar

Alan	Kısıtlama
Siyasi	Oy hakkı sınırlı, 15-20 yıl
Ekonomik	Sektörel kotalar
Tarım	Ciddi kısıtlamalar
Finansman	100 milyar avro (sınırlı)

Ukrayna'nın Sonucu

Beklentiler:

• AB üyeliği = Refah ve güvenlik
• Tarım ürünleri satışı = Ekonomik büyüme

Gerçeklik:

• Kısmi üyelik = Sınırlı haklar
• Tarım kısıtlamaları = Ekonomik sınırlamalar
• Finansman = Yetersiz

Sonuç

Ukrayna, "çok istenen AB üyeliğinin" vatandaşlarının ve hükümetinin umduğu şeyleri getirmesi pek olası görünmüyor. Kısmi üyelik, sınırlı haklar ve 15-20 yıl sürecek kısıtlamalar, Ukrayna'nın beklentilerini karşılamaktan uzak görünmektedir.