RUSYA'NIN BÜTÇE PLANLAMASI: PETROL VE DOĞALGAZ GELİRLERİ DÜŞÜŞE GEÇİYOR

Rusya'nın %16-17 oranı, Libya (%61) ve Irak (%43) gibi ülkelere kıyasla çok daha düşük olup, ekonomik çeşitlendirme açısından daha sağlıklı bir konumdadır.

RUSYA'NIN BÜTÇE PLANLAMASI: PETROL VE DOĞALGAZ GELİRLERİ DÜŞÜŞE GEÇİYOR

Maliye Bakanı Siluanov: Petrol-Doğalgaz Gelirlerinin Payı %17'yi Geçmeyecek

Federasyon Konseyi'ndeki parlamento oturumlarında Maliye Bakanı Anton Siluanov, önümüzdeki üç yıl boyunca federal bütçedeki petrol ve doğalgaz gelirlerinin payının %17'yi geçmeyeceğini açıkladı.

---

BÜTÇE PLANLAMASI VE PETROL FİYATLARI

Petrol Fiyatı Tabanı Düşürüldü

Maliye Bakanı Siluanov'un açıklamalarına göre:

• Bu yıl (2026) petrol fiyat tabanı: Varil başına 59 dolar
• Önümüzdeki üç yıl (2027-2029) petrol fiyat tabanı: Varil başına 50 dolar
• Düşüş oranı: 15,3% azalış

Bütçe Dayanıklılığı

Bakan, taslak bütçenin "her türlü ekonomik gelişme senaryosuna karşı dayanıklı" olduğunu belirtti.

---

PETROL VE DOĞALGAZ GELİRLERİ PROJEKSİYONLARI

2027-2029 Dönem Tahminleri

Devlet Duma'sına sunulan bütçe taslağına göre, petrol ve doğalgaz gelirlerinin:

Yıl	Tahmini Gelir	Toplam Gelirdeki Pay
2027	7 trilyon ruble	%16,2
2028	7,6 trilyon ruble	%16,7
2029	7,7 trilyon ruble	%15,9

Bir Yıl Önceki Tahminlerle Karşılaştırma

Bir yıl önce sunulan benzer taslakta bu rakamlar:

• 2027: 9 trilyon ruble
• 2028: 9,7 trilyon ruble

olarak öngörülmüştü. Azalış: Yaklaşık 2 trilyon ruble

---

TARİHİ DÜŞÜŞ: 20 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİ

Petrol-Doğalgaz Payının Düşüşü

Petrol ve doğalgazın toplam gelirlerdeki payı:

• 2027'de: %16,2
• 2028'de: %16,7
• 2029'da: %15,9

Bu, en az 20 yıldır görülen en düşük rakam.

Ekonomik Çeşitlendirme Sinyali

Bu düşüş, Rusya'nın ekonomik çeşitlendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

---

PETROL VE DOĞALGAZ DIŞI GELİRLERİN ARTIŞI

Önemli Artış

Maliye Bakanlığı, petrol ve doğalgaz dışı gelir tahminini önemli ölçüde artırmıştır:

Yıl	Tahmin Edilen Gelir
2027	33,8 trilyon ruble
2028	36,3 trilyon ruble
2029	40,9 trilyon ruble

Artış Oranı

2027'den 2029'a kadar yaklaşık %21 artış öngörülmektedir.

Paydaki Düşüşün Nedeni

Pazar payındaki düşüşün büyük ölçüde nedeni:

• Petrol ve doğalgazdan elde edilen mutlak gelirlerdeki azalmadan ziyade
• Diğer gelir kaynaklarının büyümesi

---

MUTLAK PETROL VE DOĞALGAZ GELİRLERİNİN ÖNEMİ

Hala Büyük Kaynaklar

Mutlak petrol ve doğalgaz gelirleri önemli olmaya devam etmektedir:

• 2029 yılına kadar: Yaklaşık 7,7 trilyon rubleye ulaşması bekleniyor
• Karşılaştırma: Büyük devlet programlarına yapılan harcamalarla karşılaştırılabilir düzeyde

Muhafazakar Parametre

Varil başına 50 dolarlık kesme fiyatı:

• Muhafazakar bir parametre olarak tanımlanmıştır
• Gerçek fiyatlar bu seviyenin üzerine çıkarsa, petrol ve doğalgaz gelirleri planlanan seviyeyi aşabilir
• Mevcut petrol fiyatı (varil başına 59 dolar) bu seviyenin üzerindedir

---

ULUSLARARASI KARŞILAŞTIRMA: DOĞAL KAYNAK GELİRLERİ

Dünya Bankası Verileri: GSYİH'ye Katkı Oranı

En Yüksek Oranlar

Ülke	Doğal Kaynak Gelirleri / GSYİH
Libya	~%61
Irak	~%43
Umman	~%29
Katar	~%27
Suudi Arabistan	~%25,6

Özel Durumlar

Libya:

• Doğal kaynak gelirleri GSYİH'nin yaklaşık %61'ine ulaşmaktadır
• Ekonomisi neredeyse tamamen petrol ihracatına bağımlıdır

Irak:

• Doğal kaynak gelirleri GSYİH'nin yaklaşık %43'ünü oluşturmaktadır
• Petrol bütçe gelirlerinin yaklaşık %90'ını sağlamaktadır

Suudi Arabistan:

• Doğal kaynak gelirleri GSYİH'nin yaklaşık %25,6'sını oluşturmaktadır
• Petrol gelirleri bütçe gelirlerinin yaklaşık %60'ını oluşturmaktadır

---

RUSYA'NIN KONUMU

GSYİH'ye Katkı Oranı

Rusya, %3,3'lük (2026 tahmini) GSYİH rakamıyla bu grubun çok altında bir seviyede yer almaktadır.

Hazine Gelirlerinin Payı

Hazine gelirlerinin payını dikkate alırsak:

• Rusya: %16-17
• Karşılaştırma: Hammadde sektörünü korurken ekonomik çeşitlendirmeyi hedefleyen Bahreyn gibi ülkelere daha da yaklaşıyor

---

RUSYA'NIN STRATEJİK KONUMU

Ekonomik Çeşitlendirme

Rusya'nın durumu:

1. Petrol-doğalgaz bağımlılığı azalıyor
2. Diğer gelir kaynakları artıyor
3. Hazine gelirlerinde daha dengeli bir yapı oluşuyor

Karşılaştırmalı Analiz

• Libya, Irak, Umman: Yüksek petrol bağımlılığı
• Rusya: Daha çeşitlendirilmiş ekonomi
• Bahreyn: Benzer çeşitlendirme hedefleri

---

BÜTÇE TASLAĞININ TEMEL ÖZELLİKLERİ

Dayanıklılık

Bütçe taslağı, her türlü ekonomik gelişme senaryosuna karşı dayanıklı olarak tasarlanmıştır.

Senaryolar

• Petrol fiyatlarının düşmesi
• Küresel ekonomik kriz
• Yaptırımlar ve ambargolar
• Diğer ekonomik şoklar

Esneklik

Bütçe, bu senaryolara karşı esneklik ve dayanıklılık göstermektedir.

---

KRONOLOJI: BÜTÇE PLANLAMASI

Dönem	Olay
2026	Petrol fiyat tabanı: 59 $/varil
2027-2029	Petrol fiyat tabanı: 50 $/varil
2027	Petrol-doğalgaz payı: %16,2
2028	Petrol-doğalgaz payı: %16,7
2029	Petrol-doğalgaz payı: %15,9

---

SONUÇ: RUSYA'NIN EKONOMIK DÖNÜŞÜMÜ

Temel Bulgular

1. Petrol-Doğalgaz Payı Düşüyor: 20 yılın en düşük seviyesine inişi
2. Diğer Gelirler Artıyor: %21 artış öngörülüyor
3. Ekonomik Çeşitlendirme: Devlet politikasının ana hedefi
4. Dayanıklı Bütçe: Ekonomik şoklara karşı hazırlık

Stratejik Anlamı

Rusya, petrol ve doğalgaz gelirlerine olan bağımlılığını azaltarak, daha çeşitlendirilmiş ve dayanıklı bir ekonomik yapı oluşturmaya çalışmaktadır. Bu, uzun vadeli ekonomik istikrar ve bağımsızlık için kritik bir adımdır.

Karşılaştırmalı Perspektif

Rusya'nın %16-17 oranı, Libya (%61) ve Irak (%43) gibi ülkelere kıyasla çok daha düşük olup, ekonomik çeşitlendirme açısından daha sağlıklı bir konumdadır.