SANKO Holding Suriye'de 200 Milyon Dolarlık Çimento Yatırımına İmza Attı

SANKO Holding Suriye'de 200 Milyon Dolarlık Çimento Yatırımına İmza Attı

SANKO Holding Yönetim Kurulu Başkanı Adil Sani Konukoğlu, 1 Ekim'de Halep'te yaklaşık 200 milyon dolarlık yatırım anlaşmasını imzaladı. Ancak anlaşmanın detayları, bu yatırımın çok daha kapsamlı bir stratejinin parçası olduğunu ortaya koymaktadır.

30 Yıllık İşletme Hakkı ile BOT Modeli

Suriye resmi haber ajansı SANA'nın açıklamasına göre, SANKO (Çimko) ile Suriye'nin kamu çimento kuruluşu OMRAN arasında yapılan anlaşma:

• Al-Muslimiyah Çimento Fabrikası'nın rehabilitasyonu ve işletilmesini kapsamaktadır
• Model: BOT (Yap-İşlet-Devret)
• Süre: 30 yıl

Suriye tarafı aynı gün tesis için temel atıldığını da duyurdu. Proje, yalnızca bir niyet beyanı değil; uygulama sürecine geçmiş durumda.

Teknik Takvim: Yeni Hat Sonra Eski Fabrika

Birinci Aşama: Yeni Üretim Hattı

• Kapasite: Günlük 5 bin ton klinker
• Tamamlanma süresi: Yer tesliminden itibaren 12 ay

İkinci Aşama: Mevcut Fabrika Rehabilitasyonu

• Savaş yıllarında ağır hasar gören Al-Muslimiyah fabrikasının rehabilitasyonu
• Eski tesisin yeni üretim hattına bağlanması

Nihai Kapasite

• Yıllık klinker üretimi: 1,5 milyon ton
• Yıllık çimento üretimi: 2 milyon ton

Önemli nokta: SANKO sıfırdan boş bir araziye fabrika kurmuyor; bir Suriye kamu sanayi varlığını yeni üretim hattıyla birlikte ayağa kaldırıp uzun süreli işletme modeline giriyor.

12 Şirket Arasından Seçildi

Suriye OMRAN Genel Müdürü Mahmud Fadile, 12 Mart 2026'da Al-Muslimiyah ve Adra çimento fabrikalarının işletilmesi için 12 Arap ve yabancı şirketin başvuruda bulunduğunu açıklamıştı.

Altı buçuk ay sonra Al-Muslimiyah için masanın karşısında Çimko oturuyor.

Asıl Mesele: Finans Kapısının Açılması

Suriye'ye yatırımın önündeki en büyük engel, fabrika kurmaktan çok daha geniş:

• Sermayenin ülkeye girişi
• Uluslararası ödeme sisteminin kullanılması
• Kârın transferi
• Bankaların Suriye işlemlerini yeniden kabul etmesi

New York'ta Paralel Gelişme

Halep'teki imzadan bir gün sonra New York'tan dikkat çekici bir gelişme geldi:

Suriye Merkez Bankası Başkanı Safwat Raslan başkanlığındaki heyet, ABD Hazine Bakanlığı'nın ev sahipliğinde bir toplantıya katıldı. Masada:

• Muhabir bankacılık ilişkilerinin yeniden kurulması
• Uluslararası ödeme kanalları
• Kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele sistemi
• Suriye bankacılığının küresel finans sistemine yeniden bağlanması

Suriye heyeti ayrıca JPMorgan temsilcileriyle uluslararası ödeme ve bankacılık kanallarının geliştirilmesini görüştü.

Halep'te fabrika kapısı açılırken New York'ta para kapısının açılması konuşuluyor.

Hukuki Engeller Kaldırıldı

ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı OFAC'ın güncel açıklamasına göre:

• Amerikan finans kuruluşları, yaptırım listesinde bulunan taraflar işleme dahil olmadığı sürece Suriye finans kuruluşlarıyla işlem yapabilir
• Suriye Merkez Bankası dahil Suriye finans kuruluşları 30 Haziran 2025'te SDN listesinden çıkarıldı
• ABD, Ağustos 2026'da Suriye'nin "teröre destek veren devlet" statüsünü kaldırdı
• Avrupa Birliği 2025'te Suriye'ye yönelik ekonomik yaptırımların büyük bölümünü kaldırdı

Türk şirketlerinin karşısındaki tablo birkaç yıl öncesinden farklı. Hukuki kapı büyük ölçüde açıldı.

SANKO'nun 22 Yıllık Hukuki Kalkanı

Yatırımın hukuki güvence tarafında önemli bir ayrıntı:

Türkiye-Suriye Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

• İmza tarihi: 6 Ocak 2004
• Yürürlüğe giriş: 3 Ocak 2006
• Durum: Bugün de yürürlükte

Anlaşma, Türk yatırımlarına adil ve hakkaniyetli muamele ile yatırım korunması sağlayan hükümler içeriyor.

Geçmiş Örnek: Türk Yatırımcılar Başvurdu

Türk Güriş ve Yamantürk yatırımcıları, Rakka ve Haseke'deki çimento yatırımlarına savaş nedeniyle erişimlerini kaybettikten sonra Suriye'ye karşı yatırım uyuşmazlığı süreci başlatmıştı. UNCTAD kayıtlarında bu dosyanın hukuki dayanağı yine Türkiye-Suriye yatırım anlaşmasıdır.

SANKO'nun bugün girdiği sektör ve ülke kombinasyonunda yatırım korunması teorik bir başlık değil; daha önce Türk yatırımcının fiilen başvurduğu bir mekanizmadır.

TÜSİAD'ın Şam Ziyareti Bağlantısı

TÜSİAD Yönetim Kurulu heyeti, 31 Ağustos-2 Eylül arasında Şam'da Suriye Ekonomi Bakanlığı, Merkez Bankası, Varlık Fonu ve iş dünyası kuruluşlarıyla görüşmüştü.

Görüşmelerin başlıkları:

• Yatırım fırsatları
• Finansmana erişim
• Mevzuat
• Bürokrasi
• Dış ticaret koşulları

Çimko yatırımının bu ziyaretin doğrudan sonucu olduğunu gösteren belge olmasa da, iki gelişme aynı büyük fotoğrafın parçaları.

Asıl Anlam: Uzun Vadeli Sanayi Sermayesi

Çimko yatırımını önemli yapan 200 milyon dolardan çok başka bir şey:

Adil Sani Konukoğlu yalnızca bir çimento fabrikasına para koymuyor. SANKO, savaş sonrası Suriye'de bir kamu sanayi tesisinin 30 yıllık işletme riskini üstleniyor.

Türk iş dünyasının Suriye ilgisi artık yalnız ihracat ve sınır ticaretinden ibaret değil. Uzun vadeli sanayi sermayesi sahaya inmeye başladı.