The Telegraph: İran Savaşı'nın ABD'ye Maliyeti 37,5 Milyar Değil 151,3 Milyar Dolar, Yıl Sonunda 311 Milyar Dolara Ulaşabilir

Irak ve Afganistan savaşlarının tecrübesi, savaş maliyetlerinin yıllar içinde katlanarak arttığını göstermektedir. İran savaşının da benzer bir seyir izlemesi muhtemeldir.

The Telegraph: İran Savaşı'nın ABD'ye Maliyeti 37,5 Milyar Değil 151,3 Milyar Dolar, Yıl Sonunda 311 Milyar Dolara Ulaşabilir

İngiliz The Telegraph gazetesi, Pentagon'un açıkladığı 37,5 milyar dolarlık maliyetin savaşın gerçek yükünü yansıtmadığını yazmıştır. Gazetenin analizine göre, İran savaşının ABD ekonomisine beş ayda toplam maliyeti 151,3 milyar dolara ulaşmıştır ve mevcut seyir devam ederse yıl sonunda 311 milyar doları aşabilir.

Pentagon'un Açıklaması Eksik

İngiliz The Telegraph gazetesi, ABD'nin İran'da yürüttüğü askeri operasyonların ekonomik bilançosuna ilişkin yayımladığı analizde, Pentagon'un açıkladığı resmi maliyetin savaşın gerçek yükünün yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu öne sürmüştür.

Gazeteye göre, Pentagon'un açıkladığı 37,5 milyar dolarlık harcama yalnızca doğrudan askeri operasyonları kapsarken, savaşın ekonomi üzerindeki toplam etkisi 24 Temmuz itibarıyla 151,3 milyar dolara ulaşmıştır.

Gerçek Maliyet Analizi

Maliyet Türü	Tutar
Pentagon'un Açıkladığı (Doğrudan Askeri)	$37,5 milyar
Toplam Ekonomik Maliyet (24 Temmuz)	$151,3 milyar
Tahmini Yıl Sonu Maliyeti	$311,3 milyar
Fark	$113,8 milyar

"37,5 Milyar Dolar Buzdağının Görünen Kısmı"

Harvard Üniversitesi öğretim üyesi ve savaş ekonomisi uzmanı Prof. Linda J. Bilmes, Pentagon'un açıkladığı rakamın gerçek maliyeti yansıtmadığını belirtmiştir.

Bilmes, söz konusu tutarın orta ve uzun vadeli ekonomik etkileri, faiz yükünü, gazi harcamalarını ve savaşın dolaylı maliyetlerini içermediğini ifade ederek:

"37,5 milyar doları buzdağının yalnızca görünen kısmı olarak değerlendirmeliyiz."

ifadelerini kullanmıştır.

Gerçek Maliyetin Bileşenleri

Pentagon'un açıklamadığı maliyetler:

• ✗ Orta ve uzun vadeli ekonomik etkiler
• ✗ Faiz yükü
• ✗ Gazi harcamaları
• ✗ Savaşın dolaylı maliyetleri
• ✗ Enerji fiyat artışlarının ekonomik etkisi
• ✗ Kamu borçlanması maliyeti
• ✗ Ekonomik büyüme kaybı

Yıl Sonunda 311 Milyar Dolara Ulaşabilir

The Telegraph'ın analizine göre savaşın mevcut tempoda devam etmesi halinde ABD ekonomisine toplam maliyetin 2026 yılı sonunda 311,3 milyar dolara ulaşması beklenmektedir.

Gazete, savaşın yalnızca Pentagon bütçesini değil enerji fiyatları, kamu borçlanması ve ekonomik büyüme üzerinde de ciddi baskı oluşturduğunu değerlendirmiştir.

Enerji Fiyatlarındaki Artış

Analize göre İran savaşı nedeniyle ABD'de enerji fiyatları önemli ölçüde artmıştır:

Enerji Türü	Artış Oranı
Benzin Fiyatları	+%21,7
Dizel Fiyatları	+%36,7
Brent Petrol	60-100 dolar aralığında dalgalanma

Brent Petrol Fiyatı Hareketi:

• Savaş süresi içinde zaman zaman 100 doların üzerine çıktı
• Ardından 60 dolar seviyelerine geriledi
• Volatilite ekonomik belirsizliği artırdı

İnsan Kayıpları ve Askeri Zararlar

ABD Asker Kayıpları:

The Telegraph haberde, çatışmalarda 18 ABD askerinin hayatını kaybettiği, ancak Pentagon'un ateşkes sonrasında ölen dört askeri resmi rakamlara dahil etmediği için kamuoyuna 14 ölüm açıkladığı belirtilmiştir.

Askeri Tesislere Verilen Zararlar:

The Telegraph, İran'ın savaşın başlamasından bu yana bölgedeki en az 20 ABD askeri tesisine zarar verdiğini ileri sürmüştür.

Zarar gören tesisler:

Konum	Tesis Adı	Özellik
Birleşik Arap Emirlikleri	Al Ruwais Hava Üssü	Gelişmiş füze savunma sistemi
Birleşik Arap Emirlikleri	Al Sader Hava Üssü	Gelişmiş füze savunma sistemi
Ürdün	Muwaffaq Salti Hava Üssü	Gelişmiş füze savunma sistemi
Diğer Tesisler	17 ek tesis	Çeşitli hasar

Çin ve Rusya'ya Stratejik Avantaj

Jeopolitik Sonuçlar:

Gazeteye konuşan uzmanlar, ABD'nin Orta Doğu'ya yönlendirdiği her yeni askeri kaynak ve bütçenin, Washington'un Hint-Pasifik bölgesindeki caydırıcılığını zayıflattığını savunmuştur.

Stratejik Etkileri:

• ???? Çin'in stratejik hedefleriyle örtüşüyor
• ???? ABD'nin küresel askeri kapasitesi üzerinde uzun vadeli baskı oluşturabiliyor
• ???? Asya-Pasifik bölgesinde ABD nüfuzunun zayıflaması
• ???? Rusya'ya da stratejik avantaj sağlıyor

"Asıl Maliyet Yıllar Sonra Ortaya Çıkacak"

Harvard Üniversitesi Analizi:

Prof. Linda Bilmes, Irak ve Afganistan savaşlarında edinilen tecrübelerin savaş maliyetlerinin yıllar içinde katlanarak arttığını gösterdiğini söylemiştir.

Uzun Vadeli Etkiler:

Bilmes, ABD'nin bugün yüksek kamu borcu ve artan faiz yükü altında bulunduğunu belirterek, İran savaşının kısa sürede sona erse bile Amerikan maliyesi üzerinde uzun yıllar sürecek olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etmiştir.

Irak ve Afganistan Savaşlarından Dersler

Tarihsel Karşılaştırma:

Savaş	Başlangıç	Resmi Maliyet	Gerçek Maliyet
Irak Savaşı	2003	Düşük tahminler	Trilyonlar
Afganistan Savaşı	2001	Düşük tahminler	Trilyonlar
İran Savaşı	2026	$37,5 milyar	$151,3+ milyar

Ekonomik Baskılar

ABD Ekonomisine Baskı Faktörleri:

1. Kamu Borcu: Yüksek seviyede
2. Faiz Yükü: Artan faiz oranları
3. Enflasyon: Enerji fiyatlarından kaynaklanan enflasyon
4. Büyüme Kaybı: Askeri harcamaların ekonomik büyümeyi engelleme
5. Gazi Harcamaları: Yaralı ve engelli askerlerin bakım maliyeti

Bütçe Analizi

Pentagon Bütçesinin Dağılımı:

• ???? Doğrudan Askeri Operasyonlar: $37,5 milyar
• ???? Enerji Fiyat Etkisi: Milyarlarca dolar
• ???? Gazi Harcamaları: Milyarlarca dolar
• ???? Faiz Yükü: Milyarlarca dolar
• ???? Ekonomik Kaybı: Milyarlarca dolar

Sonuç ve Değerlendirme

The Telegraph'ın analizi, İran savaşının ABD ekonomisine gerçek maliyetinin Pentagon'un açıklamalarından çok daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Temel Bulgular:

✅ Resmi maliyet: $37,5 milyar
✅ Gerçek maliyet (5 ay): $151,3 milyar
✅ Tahmini yıl sonu maliyeti: $311,3 milyar
✅ Enerji fiyatları ciddi ölçüde artmış
✅ Askeri tesislere önemli zararlar
✅ Uzun vadeli ekonomik etkileri devam edecek

Jeopolitik Sonuçlar:

• Çin ve Rusya'ya stratejik avantaj sağlıyor
• ABD'nin Hint-Pasifik bölgesindeki caydırıcılığını zayıflattıyor
• Küresel askeri kapasitede uzun vadeli baskı oluşturuyor

Tarihsel Uyarı:

Irak ve Afganistan savaşlarının tecrübesi, savaş maliyetlerinin yıllar içinde katlanarak arttığını göstermektedir. İran savaşının da benzer bir seyir izlemesi muhtemeldir.