Grönland'ın başkenti Nuuk'ta binlerce kişi "Grönland satılık değildir" sloganlarıyla büyük protesto gösterileri düzenlemişti. Ancak yapılan anlaşma, Trump'ın askeri hedeflerinin önemli bir bölümünü karşılarken, Grönland'ın egemenliğini de korumuş görünüyor.
Trump: ABD, Danimarka ile Grönland Anlaşmasına Vardı
ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Grönland konusunda Danimarka ile bir anlaşma yaptıklarını duyurdu. Anlaşma, Washington'a adada geniş askeri nüfuz sağlıyor.
ABD'ye Kalıcı Kontrol Hakkı Tanındı
Trump, açıklamasında, "ABD'nin, Danimarka ve Grönland ile ABD'ye Grönland'daki güvenlik ihtiyaçları üzerinde kalıcı kontrol hakkı tanıyan ve ABD'nin endişelerini tamamen gideren bir anlaşma imzaladığını duyurmaktan memnuniyet duyarım" ifadesini kullandı.
Söz konusu anlaşmanın ABD'ye bir maliyetinin olmadığını belirten Trump, bu anlaşma ile Washington'ın Grönland üzerinde askeri anlamda her türlü varlık göstermeye hak kazandığını vurguladı.
Hiçbir Düşman Üs Kuramayacak
Trump, şöyle devam etti: "Ayrıca, bundan böyle hiçbir ABD düşmanı, bizim açık yazılı onayımız olmadan asla Grönland'da üs kuramaz, Grönland'da askeri varlık gösteremez veya Grönland'da hassas yatırımlar yapamaz."
Bu anlaşmanın "süresiz" olduğunu kaydeden Trump, "Grönland'ın uygun bölgelerinde geniş çaplı bir askeri varlık oluşturma sürecine derhal başlayacağız" ifadesine yer verdi.
İmzalar Gelecek Hafta Atılacak
Danimarka Başbakanlık Ofisi, ABD, Danimarka ve Grönland'ın anlaşmayı gelecek hafta imzalamayı planladığını açıkladı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise bu anlaşmanın "Krallığın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı duyduğunu" özellikle belirtti.
Grönland'ın Statüsü Değişmiyor
Danimarka Krallığı bünyesindeki Grönland geniş özerkliğe sahip bulunuyor. Adanın dış politika ve savunma konularında Danimarka'nın yetkileri sürerken, Grönland yönetimi de kendisini doğrudan ilgilendiren uluslararası anlaşmalarda söz sahibi oluyor.
Yeni anlaşma Grönland'ın siyasi statüsünü değiştirmiyor. Buna karşılık Washington'a askeri faaliyetler ve stratejik yatırımlar üzerinde daha geniş nüfuz sağlayarak Trump yönetiminin güvenlik hedeflerinin önemli bir bölümünü karşılıyor.
Uzun Bir Çekişmenin Sonu
Trump, Grönland'ın ABD'nin ulusal güvenliği açısından vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Bu konudaki ilgisi yıllar öncesine dayanıyor.
ABD Başkanı, Grönland'ı ele geçirme veya satın alma fikrini ilk kez Ağustos 2019'da, ilk başkanlık dönemi sırasında kamuoyuyla paylaştı. Trump, yaptığı açıklamada adaya stratejik ilgisini doğrulamış ve bu durumu ticari geçmişine atıfta bulunarak "özünde büyük bir emlak anlaşması" olarak nitelendirmişti.
Danimarka'nın adaya her yıl yüz milyonlarca dolar harcadığını belirterek, adayı satmanın Danimarka'nın da işine geleceğini savunmuştu.
Danimarka'nın İlk Tepkisi
Dönemin Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen bu teklifi "absürt bir tartışma" olarak nitelendirip "Grönland satılık değildir" yanıtını verince Trump da Eylül 2019'da Danimarka'ya yapacağı resmi ziyareti iptal etmişti.
İkinci Dönemde İlhak Tehdidi
Göreve ikinci kez gelen Trump, Ocak 2026'da Grönland'ı açıkça ilhak etme tehditlerinde bulunmuştu. Trump'ın adayı Rusya ve Çin tehdidine karşı koruma bahanesiyle istemesi üzerine, Danimarka ve Avrupa Birliği sert tepki göstermişti.
Bu gerilim ABD ile AB arasında bir ticaret savaşına yol açmış ve Trump, bazı Avrupa ülkelerine yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulamıştı.
Halk Protestosu
Grönland'ın başkenti Nuuk'ta binlerce kişi "Grönland satılık değildir" sloganlarıyla büyük protesto gösterileri düzenlemişti.
Ancak yapılan anlaşma, Trump'ın askeri hedeflerinin önemli bir bölümünü karşılarken, Grönland'ın egemenliğini de korumuş görünüyor.
Yorumlar