Türkiye'nin 2025 Yılı Dış Ticaret İstatistikleri (Girişim Ölçeğine Göre)

Sanayi: Büyük girişimlerin hakimiyeti (ihracat %70,3, ithalat %80,7) Ticaret: KOBİ'lerin daha aktif olduğu alan (ihracat %89)

Türkiye'nin 2025 Yılı Dış Ticaret İstatistikleri (Girişim Ölçeğine Göre)

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), girişim özelliklerine göre dış ticaret verilerini açıklamıştır.

---

???? Genel Veriler

Gösterge	Sayı
İhracat Yapan Girişim	166.459
İthalat Yapan Girişim	323.769

---

???? Girişim Ölçeğine Göre İhracat Dağılımı

İhracat Payları (Ciro Bazında)

Girişim Ölçeği	Çalışan Sayısı	İhracat Payı	Girişim Sayısı Payı
Mikro	1-9	%18,3	%74,2
Küçük	10-49	%17,3	-
Orta	50-249	%18,3	-
Büyük	250+	%46,1	-

Temel Bulgular

• ???? Büyük ölçekli girişimler ihracatın neredeyse yarısını kontrol ediyor
• ???? Mikro girişimler sayıca çoğunlukta (%74,2) ancak ciro bazında az (%18,3)
• ???? Orta ölçekli girişimler mikro girişimlerle aynı payı (%18,3) taşıyor

---

???? Girişim Ölçeğine Göre İthalat Dağılımı

İthalat Payları (Ciro Bazında)

Girişim Ölçeği	Çalışan Sayısı	İthalat Payı	Girişim Sayısı Payı
Mikro	1-9	%10,7	-
Küçük	10-49	%11,9	-
Orta	50-249	%18,0	-
Büyük	250+	%59,4	%1,1

Temel Bulgular

• ???? Büyük ölçekli girişimler ithalatın 60%'ından fazlasını yapıyor
• ⚠️ Sadece 1,1% girişim (büyük ölçekli) ithalatın 59,4%'sini gerçekleştiriyor
• ???? Yüksek konsantrasyon: İthalat çok az sayıda büyük girişimde yoğunlaşmış

---

???? Sektöre Göre Dış Ticaret

Sektörel Dağılım

Sektor	İhracat Payı	İthalat Payı
Sanayi	%57,6	%45,4
Ticaret	%37,7	%37,8
Diğer	%4,7	%16,8

Sanayi Sektörü: Büyük Girişimlerin Hakimiyeti

• İhracatta: Büyük ölçekli girişimler %70,3 pay
• İthalatında: Büyük ölçekli girişimler %80,7 pay

Ticaret Sektörü: KOBİ'lerin Hakimiyeti

• İhracatta: Küçük-orta ölçekli girişimler %89 pay
• İthalatında: Büyük ölçekli girişimler %29,8 pay

Diğer Sektörler

• İthalatında: Büyük ölçekli girişimler %68,6 pay

---

???? Coğrafi Dağılım

Sanayi Sektörünün İhracat Hedefleri

Bölge	İhracat Payı
AB-27 Ülkeleri	%49,2
AB Dışı Avrupa	%14,3
Yakın ve Orta Doğu	%10,9
Diğer Bölgeler	%25,6

AB'ye Yönelik İhracatın Sektörel Dağılımı

Sektor	Payı
Sanayi	%66,3
Ticaret	%30,5
Diğer	%3,3

Sanayi Sektörünün İthalat Kaynakları

Kaynak	İthalat Payı
AB Ülkeleri	%35,3
Diğer Asya Ülkeleri	%25,9
AB Dışı Avrupa	%15,9
Diğer	%22,9

Ticaret Sektörünün İthalat Kaynakları

Kaynak	İthalat Payı
AB Ülkeleri	%34,4
Diğer Asya Ülkeleri	%30,9
AB Dışı Avrupa	%16,2
Diğer	%18,5

---

???? Ürün Kategorilerine Göre Dış Ticaret

İmalat Sanayi Ürünleri İhracatı

Sektor	İhracat Payı
Sanayi Girişimleri	%59,5
Ticaret Girişimleri	%36,3
Diğer	%4,2

Sanayi Girişimlerinin İhracat Yapısı

Ürün Kategorisi	Payı
İmalat Sanayi Ürünleri	%97,6
Madencilik ve Taş Ocakçılığı	%1,0
Tarım, Ormancılık, Balıkçılık	%0,8

İmalat Sanayi Ürünleri İthalatı

Sektor	İthalat Payı
Ticaret Girişimleri	%43,5
Sanayi Girişimleri	%43,1
Diğer	%13,3

Sanayi Girişimlerinin İthalat Yapısı

Ürün Kategorisi	Payı
İmalat Sanayi Ürünleri	%77,7
Tarım, Ormancılık, Balıkçılık	%4,1
Madencilik ve Taş Ocakçılığı	%3,2
Diğer	%15,0

---

???? Konsantrasyon: İlk 500 Girişim

İlk 500 Girişimin Payı

Gösterge	Payı
İhracat	%51,0
İthalat	%64,8

İlk 5 Girişimin Payı

Gösterge	Payı
İhracat	%8,9
İthalat	%13,8

Sektörel Konsantrasyon

Sanayi Sektörü (İlk 5 Girişim)

• İhracat Payı: %14,8
• İthalat Payı: %19,6

Ticaret Sektörü (İlk 5 Girişim)

• İhracat Payı: %11,5
• İthalat Payı: %11,8

---

???? Ülke Çeşitliliği

İhracat Yapan Girişimlerin Ülke Dağılımı

Ülke Sayısı	Girişim Oranı	İhracat Payı
1 ülke	%39,0	-
2 ülke	%14,8	-
3-19 ülke	%43,0	-
20+ ülke	%3,2	%57,4

Temel Bulgu

• ???? Yüksek Konsantrasyon: Sadece %3,2 girişim 20+ ülkeye ihracat yapıyor
• ???? Yüksek Etki: Bu girişimler ihracatın %57,4'ünü gerçekleştiriyor
• ???? Düşük Diversifikasyon: %39 girişim sadece 1 ülkeye ihracat yapıyor

İthalat Yapan Girişimlerin Ülke Dağılımı

Ülke Sayısı	Girişim Oranı	İthalat Payı
1 ülke	%84,6	-
2 ülke	%6,1	-
3-19 ülke	%8,5	-
20+ ülke	%0,8	%52,5

Temel Bulgu

• ???? Çok Yüksek Konsantrasyon: %84,6 girişim sadece 1 ülkeden ithalat yapıyor
• ???? Yüksek Etki: Sadece %0,8 girişim (20+ ülkeden ithalat) ithalatın %52,5'ini yapıyor
• ⚠️ Tedarik Riski: Tedarik kaynakları çok dar

---

???? Analiz ve Sonuçlar

1. Konsantrasyon Sorunu

Alan	Durum
İhracat	Orta düzey konsantrasyon
İthalat	Çok yüksek konsantrasyon
Genel Risk	İthalat daha riskli

2. Girişim Ölçeği Dinamiği

• ???? Büyük Girişimler: Dış ticareti kontrol ediyor
• ???? KOBİ'ler: Sayıca çok ancak ciro bazında az
• ⚠️ Mikro Girişimler: Çoğunluğu oluşturuyor ama etkisi sınırlı

3. Sektörel Yapı

• Sanayi: Büyük girişimlerin hakimiyeti (ihracat %70,3, ithalat %80,7)
• Ticaret: KOBİ'lerin daha aktif olduğu alan (ihracat %89)

4. Coğrafi Yoğunlaşma

• İhracat: AB'ye yoğunlaşmış (%49,2)
• İthalat: Daha çeşitli (AB %35,3, Asya %25,9)

5. Ülke Çeşitliliği Sorunu

• İhracat: %39 girişim tek ülkeye bağımlı
• İthalat: %84,6 girişim tek ülkeden bağımlı ⚠️ Kritik Risk

6. Tedarik Zinciri Riski

• Büyük girişimler ithalatın %59,4'ünü yapıyor
• Tedarik kaynakları dar (çoğunlukla 1 ülke)
• Sonuç: Tedarik kesintisi riski yüksek

---

???? Politika İmplikasyonları

Öneriler

1. KOBİ'lerin Desteklenmesi

   • İhracat çeşitlendirmesi
   • Yeni pazarlara açılış

2. Tedarik Zinciri Güvenliği

   • Tedarik kaynağı çeşitlendirmesi
   • Alternatif kaynakların geliştirilmesi

3. Girişim Ölçeği Dağılımı

   • Orta ölçekli girişimlerin desteklenmesi
   • Büyüme yolunda KOBİ'lere destek

4. Coğrafi Çeşitlilik

   • Yeni pazarlar (Asya, Afrika, Amerika)
   • AB dışı ülkelere ihracat artırma