İddia, Ukrayna’nın Moskova’ya yönelik İHA operasyonlarını daha geniş ve sistematik hâle getirme arayışında olabileceğini gösteriyor. Ancak planın gerçekliği, kapsamı ve uygulanabilirliği konusunda şu aşamada ihtiyatlı yaklaşmak gerekiyor.
Ukrayna’nın, Moskova’daki havalimanlarına yapay zekâ destekli insansız hava araçlarıyla yoğun saldırılar düzenlemeyi planladığı öne sürüldü.
The Atlantic dergisinin Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberine göre planın amacı, Rusya’nın başkentindeki hava trafiğini aksatmak ve Moskova ile yürütülebilecek müzakerelerde Kiev’e ek bir pazarlık unsuru sağlamak.
Haberde, operasyonun “M&M” kod adıyla geliştirildiği ve dönemin Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov tarafından desteklendiği iddia edildi.
Plana göre çok sayıda küçük İHA’nın Moskova’daki havalimanlarına eş zamanlı olarak yönlendirilmesi öngörülüyordu. İHA’ların, önceden yüklenmiş harita ve hedef görüntülerinden yararlanarak büyük ölçüde otonom biçimde hareket etmesi planlanıyordu.
İddiaya göre saldırıların hedefi, doğrudan havalimanlarındaki uçakları imha etmekten ziyade hava trafiğini durma noktasına getirmekti.
The Atlantic’in haberinde, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin sivil uçakların zarar görmesi ve can kaybı yaşanması ihtimalinden endişe ettiği belirtildi.
Böyle bir operasyonun:
değerlendiriliyor.
Buna rağmen Zelenski’nin plan üzerindeki çalışmaların sürdürülmesine izin verdiği öne sürüldü.
Habere göre plan, Fedorov’un savunma bakanlığı görevinden ayrılmasının ardından temmuz ayında askıya alındı. Ancak kaynaklar, çalışmaların yeniden başlatılabileceğini ve operasyonel hazırlıkların yaklaşık üç ay içinde tamamlanabileceğini iddia etti.
Bu iddialar, planın yalnızca konsept aşamasında mı kaldığı, yoksa gerçek bir operasyonel hazırlığa dönüşüp dönüşmediği sorusunu gündeme getiriyor.
Söz konusu planın uygulanabilmesi için çok sayıda İHA, güvenilir iletişim veya otonom yönlendirme sistemleri ve etkili istihbarat verisi gerekiyor.
Moskova gibi yoğun hava savunmasına sahip bir hedef bölgesine yönelik kitlesel İHA saldırısı şu sorunlarla karşılaşabilir:
Metinde yer alan değerlendirmelere göre Ukrayna’nın bu ölçekte bir operasyon için yeterli sayıda uzun menzilli İHA’ya sahip olup olmadığı da belirsiz. Küçük İHA’ların Rusya toprakları içinden toplu şekilde fırlatılması gerekebileceği iddiası, operasyonun lojistik boyutunu daha da karmaşıklaştırıyor.
The Atlantic’in haberinde adı açıklanmayan yetkililerin beyanlarına yer verildiği bildiriliyor. Ancak planın resmî olarak doğrulandığına, fiilen uygulamaya konulduğuna veya operasyon için gerekli kapasitenin oluşturulduğuna ilişkin kamuya açık kesin kanıt bulunmuyor.
Bu nedenle haber, gerçekleşmiş bir saldırıdan çok, Ukrayna içinde değerlendirildiği öne sürülen bir operasyon planına ilişkin iddia olarak ele alınmalı.
Ayrıca planın “propaganda sızıntısı” olup olmadığı konusunda da kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil. Böyle bir sızıntı, hem gerçek bir askerî planın ifşası hem de karşı tarafı yanıltmaya yönelik kontrollü bir bilgi operasyonu niteliği taşıyabilir.
| Başlık | İddia edilen bilgi |
|---|---|
| Planlanan hedef | Moskova’daki havalimanları |
| Kullanılacak araçlar | Yapay zekâ destekli, kısmen otonom İHA’lar |
| Operasyon kod adı | “M&M” |
| İddia edilen destekçi | Mykhailo Fedorov |
| Amaç | Hava trafiğini aksatmak ve müzakere kozunu güçlendirmek |
| Durum | İddiaya göre temmuzda askıya alındı |
| Yeniden başlatılma ihtimali | Kaynaklara göre mümkün |
| Doğrulama durumu | Bağımsız olarak doğrulanmış değil |
Sonuç: İddia, Ukrayna’nın Moskova’ya yönelik İHA operasyonlarını daha geniş ve sistematik hâle getirme arayışında olabileceğini gösteriyor. Ancak planın gerçekliği, kapsamı ve uygulanabilirliği konusunda şu aşamada ihtiyatlı yaklaşmak gerekiyor.
Yorumlar