NEDEN BU KADAR ÇÜRÜDÜK?

MAKAMIN DEĞİL, SORUMLULUĞUN AĞIRLIĞI

Karakterlerin değil, cüzdanların itibar gördüğü bir hayattan başka ne beklerdiniz ki?

Güzel, saf ve doğal bir papatyanın; yapay simler, yapay boyalar ve yapay esanslarla süslenmiş bir paket kadar itibar görmediği bir devirde, insanların gerçeklik algısı ve dürüstlüğü ne kadar korunabilir?

Fon Vurgunları, Belediye Usulsüzlükleri , Siyasi rant, Torpil,,,,,,,,

Usulsüzlüklerden, soygunlardan, gasplardan,  hırsızlıklardan sıkıldık mı? Neden bu kadar yaygın yanlışlar hiç sorduk mu?

Yetki sahibi olmak ayrıcalık değil, herkese eşit hizmet etme sorumluluğudur.

Etki ve yetki sahibi olanlar; görev bilinçleriyle mi hareket etmelidir, egolarıyla mı, aidiyet duydukları gruplara göre mi, yoksa kişisel çıkar ve olumsuz duygularıyla mı? Yoksa bulundukları makamın varoluş amacını, yani topluma karşı sorumluluklarını mı esas almalıdırlar?

Toplumdaki önemli sorunlardan biri, makam ve yetkinin kişisel üstünlük olarak görülmesidir. Bazı insanlar bir göreve geldiklerinde özel ilgi, ayrıcalık ve kendilerine fazladan saygı gösterilmesini beklemektedir. Oysa bir makamın varlık nedeni, sahibini diğer insanlardan üstün kılmak değil, daha geniş bir topluluğa hizmet etmesini sağlamaktır.

Kur'an-ı Kerim'in Nisâ Suresi 58. ayetinde emanetlerin ehline verilmesi ve insanlar arasında adaletle hükmedilmesi istenir. Bu yaklaşımın özü açıktır: Yetki bir ayrıcalık değil, emanettir.

Ancak bugün köylümüz, esnafımız, iş insanımız, sıradan vatandaşımız; karşısındaki kişinin makamına göre davranmakta, bazen boyun eğmekte, bazen de işini görebilmek için kendisini ikramda bulunmaya veya birilerinden yardım istemeye mecbur hissetmektedir.

Bir ruhsat almak, dilekçe vermek, belediyede işlem yaptırmak veya kamu hizmetinden yararlanmak için neden bir tanıdığa ihtiyaç duyulmalıdır? Vatandaş, zaten hakkı olan bir hizmeti alabilmek için neden makam sahibinin kişisel lütfunu beklemelidir?

Bu demokrasi değil, otokratik bir anlayıştır. Makamın verdiği yetkiyi kişisel büyüklüğün göstergesi saymak, sorumluluk bilincinden uzaklaşmaktır. O koltuklar insanları ezmek, hor görmek veya kişisel menfaat sağlamak için değil, topluma hizmet etmek için vardır.

Bir kurumun kendi içinde ayrıcalıklı gruplar, görünmeyen hiyerarşiler ve kişisel çıkar ilişkileri üretmesi, kuruluş amacını zedeler. Vatandaşı kendisinden aşağı gören, insanları kıyafetine, ekonomik gücüne veya yakınlık ilişkilerine göre değerlendiren kurumlar, görev anlayışlarını yeniden sorgulamalıdır.

Bu nedenle liyakat, görev bilinci ve hesap verebilirlik yeniden ele alınmalıdır. Kamu görevlisi, kişisel aidiyetine veya yakınlık ilişkilerine göre değil, hukuk ve kamu yararına göre hareket etmelidir.

Vatandaş vergisini öder, yükümlülüklerini yerine getirir ve devletin sunduğu hizmetlerden yararlanır. Bunun karşılığında kimseye borçlu değildir. Elbette karşılıklı nezaket ve saygı önemlidir; ancak saygı, makam karşısında boyun eğmeye veya kişisel ayrıcalık tanımaya dönüşmemelidir.

Bu anlayışın en önemli sınavlarından biri de kamu kaynaklarının kullanımıdır. Özellikle mal ve hizmet alımlarında yapılan harcamalar, işin niteliği, kapsamı ve piyasa koşullarıyla karşılaştırılmalıdır. Örneğin bir belediyenin temizlik, araç kiralama veya bakım-onarım hizmetleri için ödediği bedeller, aynı nitelikteki özel sektör hizmetleriyle karşılaştırılmalı; açıklanması güç fiyat farklılıkları araştırılmalıdır.

Burada amaç peşinen suçlu ilan etmek değil, kamu parasının nereye ve hangi gerekçeyle harcandığını ortaya koymaktır. İhale süreçlerinde kayırmacılık, çıkar ilişkisi veya kamu zararına yol açan usulsüzlükler varsa bunlar soruşturulmalıdır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri de bu anlayışın hukuki temelini oluşturmaktadır.

(ÖZELLİKLE İHALE RAKAMLARI, ÖZEL SEKTÖRDEKİ RAKAMLARLA KIYASLANARAK, DENETLENMELİDİR)

Sistemin sorunu yalnızca kuralların eksikliği değildir. Asıl sorun, mevcut kuralların kişilere, gruplara ve çıkarlara göre değiştirilmesidir. Liyakatsizlik ve denetimsizlik, kamu hizmetini zayıflatırken toplumun devlete olan güvenini de aşındırmaktadır.

"Benim memurum işini bilir" sözü, bugün yeniden düşünülmesi gereken ağır bir toplumsal anlayışın ifadesidir. Kamu görevlisinin işini bilmesi, kuralları kendi çıkarına göre esnetmesi değil, görevini hukuk ve ahlak çerçevesinde yerine getirmesidir.

Hemşehrilik ilişkilerine göre farklı uygulama yapanlar, rüşvet ve kişisel çıkarla hareket edenler, makamlarını kendi menfaatleri için kullananlar, insanları statüsüne göre ayıranlar bu yanlış düzenin sorumluluğunu taşımalıdır.

Bir düşünün: Elinde kalan son yumurtasını, ürettiği son buğdayını veya yastık alrında sakladığı son çeğreğini kurumda ikram etmek zorunda hisseden bir teyzenin, bir dayının karşısında nasıl bir sorumluluk taşıyorsunuz?

Vatandaş, işini yaptırabilmek için neden hediye vermeyi, ikramda bulunmayı veya bir tanıdık aramayı gerekli görmelidir? Kamu hizmeti, görevlinin lütfu değil, vatandaşın hakkıdır.

Kıyafete göre farklı muamele yapan, bindiği arabaya göre itibar gösteren, cebindeki paraya göre insanları değerlendiren herkes bu yanlış anlayışın parçasıdır. İnsanın değeri giydiği Versace ceketle veya kullandığı iki kapılı spor arabayla ölçülmez. Saygıyı hak eden gösteriş değil; dürüstlük, emek, karakter ve işini doğru yapmaktır.

Statüko ile aşağılık duygunuzu yok edemezsiniz. Para ile huzurlu bir vicdan satın alamazsınız. Rüşvet ve gösterişle gerçek dostluğa, sıcak bir gülümsemeye veya güvene ulaşamazsınız.

Makamlar geçicidir, unvanlar değişir, servet el değiştirebilir. Geriye insanın karakteri, yaptığı iş ve topluma bıraktığı iz kalır.

Artık egolarımızı, ayrıcalık beklentilerimizi ve menfaat ilişkilerimizi bir kenara bırakmalıyız. Yetkiyi üstünlük değil emanet, makamı ayrıcalık değil sorumluluk, vatandaşla ilişkimizi ise çıkar değil eşitlik ve hukuk temelinde değerlendirmeliyiz.

Çünkü gerçek büyüklük, insanların size boyun eğmesi değil; elinizdeki yetkiye rağmen hiç kimseyi kendinizden aşağı görmemenizdir.

Aziz Tepe 03.11.2026