Ülkenin Halinden Memnun muyuz? Bizim Hiç mi Suçumuz Yok?

Ülkenin Halinden Memnun muyuz? Bizim Hiç mi Suçumuz Yok?

Siyasette sadakatin değil, hesap vermenin zamanı!

Türkiye, son iki yıldır siyaset, ekonomi, kamu yönetimi ve toplumsal yaşamın hemen her alanında ciddi güven sınavlarından geçiyor. Yolsuzluk iddiaları, borsa ve fon soruşturmaları, belediyelere yönelik operasyonlar, kamu kurumlarındaki denetim tartışmaları, yargı kararları ve siyasi aktörlerin birbirlerine yönelttiği suçlamalar gündemden düşmüyor.

Ancak bütün bu gelişmelerin ötesinde, üzerinde durmamız gereken daha büyük bir sorun var: Yanlış yapan kim olursa olsun, toplum olarak aynı kararlılıkla hesap sorabiliyor muyuz? Yoksa kendi siyasi çevremizden biri söz konusu olduğunda gerçekleri görmezden gelip savunmaya mı geçiyoruz?

İSTERDİM Kİ, BUNCA ŞAİBE VE HATA ATMOSFERİ KAPLAMIŞKEN FOTOĞRAF YARIŞLARINDA, AİDİYET KUYRUĞUNDA GÖRÜNMEKTEN RAHATSIZLIK DUYAN KALABALIKLAR OLSUN!

Artık bu soruyla yüzleşmenin zamanı geldi. Çünkü bir ülkenin geleceğini yalnızca siyasetçilerin davranışları değil, toplumun bu davranışlar karşısında gösterdiği tutum da belirler.

FON SORUŞTURMASI: 455 BİNİ AŞKIN YATIRIMCIYI İLGİLENDİREN BÜYÜK GÜVEN SINAVI

Son dönemin en önemli ekonomik ve siyasi başlıklarından biri, sermaye piyasalarında yürütülen fon soruşturmasıdır. Bu dosya, yalnızca borsa işlemleri veya birkaç yatırım kuruluşunun faaliyetleriyle sınırlı değildir. Mesele, yatırımcıların birikimleri, piyasa güveni, denetleyici kurumların sorumluluğu ve ekonomik sistemin şeffaflığıdır.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun açıklamasına göre, 17 Eylül 2026 tarihli kararlarla yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verildi. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu. Bu rakam, meselenin ne kadar geniş bir kesimi ilgilendirdiğini ortaya koyuyor.

SPK, 2025 yılının son çeyreğinden itibaren bazı fonların, fiili dolaşım oranı düşük hisselerde şirketlerin ekonomik gerçekleri ve temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunu gözlemlediğini açıkladı. 2026 yılı içinde yeni düzenlemeler yapıldı; ancak fonlarda yaşanan likidite sorunları ve yatırımcıların paralarını geri alma taleplerinin karşılanamaması, krizi daha görünür hâle getirdi.

Burada önemli bir ayrıntı var: Bir fonun belirli bir hisseyi satın alması veya o hissenin fiyatının yükselmesi tek başına manipülasyon anlamına gelmez. Hukuki açıdan belirleyici olan, işlemlerin piyasada yanlış veya yanıltıcı izlenim oluşturma amacı taşıyıp taşımadığıdır. Ayrıca 131 fonun tasfiyeye alınmış olması, bu fonların tamamında suç işlendiğinin kanıtı değildir.

Ancak soruşturmanın ortaya çıkardığı iddialar, piyasa düzeninin nasıl işlediği ve denetimin zamanında yapılıp yapılmadığı konusunda ciddi sorular doğuruyor. Düşük işlem hacmine sahip hisselerde yoğunlaşan alımların fonların kâğıt üzerindeki değerini yükseltmesi, yüksek getiri görüntüsünün yeni yatırımcıları çekmesi ve para çıkışı başladığında bu değerlerin nakde çevrilmesinde güçlük yaşanması, finansal sistem açısından önemli bir risk olarak tartışılıyor.

Soruşturmanın siyasi boyutu da giderek büyüdü. Eski bakan ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturma kapsamında 5 Kasım 2026'da tutuklandı. Eşi İlyas Kaya ile eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise adli kontrol kararı verildi. Savcılığın sevk yazısına yansıyan değerlendirmelerde, Özata Denizcilik hisselerindeki işlemler, Tera Grubu yöneticileriyle temaslar ve hisse satışının zamanlaması üzerinde duruldu.

Bu gelişme, dosyanın yalnızca finans çevrelerini değil, siyasi sorumluluk ve kamu denetimi tartışmalarını da doğrudan ilgilendirdiğini gösteriyor.

Şimdi sorulması gereken sorular açık: Bu işlemler hangi aşamada fark edildi? Denetleyici kurumlar neden daha erken ve etkili müdahale edemedi? Yatırımcıların hakları nasıl korunacak? Piyasa güveninin yeniden kurulması için hangi yapısal önlemler alınacak? Siyasi bağlantı iddiaları varsa bunlar hangi ölçütlerle araştırılacak?

Bunların yanıtı, siyasi savunmalarla veya karşılıklı suçlamalarla verilemez. Bağımsız denetim, şeffaf soruşturma ve hukuki hesap verebilirlikle verilebilir. Birikimlerini fonlara yatıran yüz binlerce insanın hakkı, siyasi tartışmaların gerisinde bırakılamaz.

İKİ YILIN BİRİKEN SORUNLARI: KAMU GÜVENİ NEREDE SARSILDI?

Fon soruşturması tek başına değerlendirilmemeli. Son iki yılda Türkiye'nin farklı alanlarında yaşanan gelişmeler, kamu gücünün kullanımı ve denetim mekanizmalarının işleyişi konusunda benzer soruları gündeme getirdi.

2024 yılının sonlarında Yenidoğan soruşturmasıyla sağlık sistemindeki denetim sorumluluğu ve insan hayatının korunması tartışıldı. Aynı dönemde Esenyurt, Mardin, Batman ve başka belediyelere kayyum atanması, seçilmiş irade ile kamu yönetimi arasındaki ilişkinin sınırlarını yeniden gündeme taşıdı.

20 Ocak 2025'te Kartalkaya'da yaşanan otel yangınında 78 insanımız hayatını kaybetti. Sonrasında ruhsat, denetim ve yetki sorumluluğu üzerinden kamu kurumları ve yerel yönetimler arasında tartışmalar yaşandı. Oysa toplumun beklediği, sorumluluğun siyasi tartışmalar arasında kaybolmaması ve ihmali bulunan herkesin hukuk önünde hesap vermesiydi.

Ekrem İmamoğlu'nun diplomasının 18 Mart 2025'te iptal edilmesi ve 23 Mart'ta tutuklanması da ülkenin en büyük siyasi ve hukuki tartışmalarından birine dönüştü. İktidar süreci yargı işlemi olarak değerlendirirken muhalefet siyasi müdahale olarak nitelendirdi. Burada da temel ilke değişmemeli: İddialar araştırılmalı, savunma hakkı korunmalı, yargı bağımsız ve tarafsız olmalı; hiçbir siyasi aktör hakkında karar siyasi beklentiye göre verilmemelidir. İfadelerde ayrıca çok sayıda usulsüzlük ve rüşvet bilgileri geçmektedir. Yargı sonuçlanmadan bunca şüphenin aklanması yada gözden kaçırılması son derece akılsızcadır.

Belediyelere yönelik farklı soruşturmalar, kamu görevlileri hakkındaki iddialar, basın özgürlüğü ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmasına ilişkin tartışmalar da hukuk devleti ve kurumsal güven konularını gündemde tuttu.

2026 yılında Ahbap Derneği ve Haluk Levent hakkında yürütülen soruşturma ise bağışların yönetimi, mali şeffaflık ve sivil toplum kuruluşlarının denetlenmesi konularını tartışmaya açtı. Derneğe yöneltilen iddialar ve şüpheliler hakkındaki adli kararlar hukuki süreç içinde değerlendirilmeli; ilgili kişilerin savunmaları da dikkate alınmalıdır. Toplumda sevilen bir isim olmak denetimden muafiyet sağlamadığı gibi, soruşturma açılmış olması da suçun kesinleştiği anlamına gelmez.

Bütün bu olaylar birbirinden farklıdır. Ancak hepsinin ortak noktası, kamu gücü, kamu kaynağı, insan hayatı ve toplumsal güven söz konusu olduğunda hesap verebilirliğin vazgeçilmez olmasıdır.

MUSTAFA SARIGÜL DOSYASI: İDDİALAR, SAVUNMALAR VE HUKUKUN ÖLÇÜSÜ

Son günlerde kamuoyunun gündeminde yer alan Mustafa Sarıgül ve ailesine yönelik soruşturma da bu tartışmanın önemli başlıklarından biri hâline geldi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, aile üyeleri ve yakın çevreleriyle bağlantılı mali işlemler, şirket ilişkileri ve para hareketleri araştırılıyor. Dosyaya yansıdığı belirtilen bazı beyanlarda, geçmişteki belediye dönemiyle ilgili imar işlemlerinden para ve taşınmaz elde edildiği, yurt dışına para aktarıldığı ve farklı kişilerle mali ilişkiler kurulduğu öne sürülüyor. Sarıgül ise suçlamaları reddediyor ve kendisine siyasi bir kumpas kurulduğunu savunuyor.

Soruşturmanın siyasi boyutunda, Emir Sarıgül'ün savcılıkta verdiği ek ifadede babasının Özgür Özel'e toplam 350 bin dolar verdiğini iddia ettiği haberleştirildi. Özgür Özel ise bu iddiayı reddetti.

Bu noktada özellikle dikkatli olmak gerekiyor. Savcılık ifadeleri, iddialar ve tarafların açıklamaları yargı kararı değildir. İddiaların doğruluğuna mahkeme karar vermelidir. Ancak iddiaların araştırılmasını istemek de herhangi bir kişiye düşmanlık anlamına gelmez.

Asıl mesele, aynı ölçünün herkese uygulanmasıdır. Desteklediğimiz bir siyasetçi hakkında iddia ortaya çıktığında hemen komplo demek, karşı taraftaki bir siyasetçi hakkında iddia ortaya çıktığında ise peşinen hüküm vermek adalet değildir.

PEKİ, İNSANLAR NEDEN YANLIŞIN YANINDA DURMAYI SÜRDÜRÜYOR?

Bunca olay, iddia ve soruşturmaya rağmen insanların siyasi liderlerine veya partilerine bağlılıklarını sürdürmesinin arkasında yalnızca siyasi tercih bulunmuyor. Sosyal psikoloji ve siyasal davranış araştırmaları, bu durumun kimlik, aidiyet, korku, çıkar ve grup baskısı gibi birçok etkenle ilişkili olduğunu gösteriyor.

İnsanlar zamanla siyasi tercihlerini yalnızca bir oy verme kararı olarak değil, kimliklerinin ve ait oldukları çevrenin bir parçası olarak görebiliyor. Böyle olduğunda destekledikleri kişiye yöneltilen eleştiriyi kendi kararlarına ve değerlerine yöneltilmiş bir saldırı gibi algılayabiliyorlar.

Bilişsel çelişki, seçici algı, motive edilmiş akıl yürütme ve grup aidiyeti bu süreci besleyebiliyor. Kendi tarafındaki iddialar komplo veya kumpas olarak görülürken karşı taraftaki benzer iddialar kesin suç gibi değerlendirilebiliyor. Sosyal medyadaki yankı odaları ve yalnızca aynı düşünceyi tekrar eden yayınlar da bu ayrışmayı derinleştiriyor.

Bir başka etken de kaybetme korkusu. İnsanlar bazen destekledikleri siyasi yapının değişmesi hâlinde kendi yaşam biçimlerinin, ekonomik güvencelerinin veya toplumsal konumlarının zarar göreceğine inanabiliyor. Bu korku, yanlışları sorgulama isteğinin önüne geçebiliyor.

Ancak seçmenleri aşağılamak veya onları küçümsemek çözüm değildir. Siyasi aidiyet insanın doğal toplumsal davranışlarından biridir. Sorun aidiyet duymak değil, aidiyeti vicdanın, aklın ve hukukun önüne koymaktır.

Bir insan bir partiyi sevebilir, bir lideri destekleyebilir, bir siyasi görüşe yakınlık duyabilir. Fakat bunların hiçbiri yanlışın savunulmasını zorunlu kılmaz. Gerçek bağlılık, gerektiğinde kendi tarafını da eleştirebilmektir.

SİYASETÇİNİN DEĞİL, İLKENİN YANINDA DURALIM

Türkiye'nin ihtiyacı yeni bir kurtarıcı, yeni bir dokunulmaz lider veya yeni bir siyasi kutsallık değildir. İhtiyacımız olan, kişilere göre değişmeyen kurallar ve kişilerin üzerinde duran güçlü kurumlardır.

Bir Cumhurbaşkanı, belediye başkanı, bakan, milletvekili, parti yöneticisi, bürokrat veya sivil toplum kuruluşu yöneticisi; görevini ve yetkisini hangi siyasi görüşe sahip olursa olsun kamu yararı için kullanmak zorundadır. Kamu kaynağı kişisel servet, parti finansmanı veya yakın çevre çıkarı için kullanılamaz. Kamu görevi ayrıcalık ve dokunulmazlık alanı değildir.

Bunun için yalnızca soruşturma açılması yetmez. Siyasi partilerin kendi iç denetimlerini güçlendirmesi, mali kaynaklarını şeffaf biçimde açıklaması, aday belirleme süreçlerinde üyelerin ve seçmenin iradesini esas alması gerekir. Kamu ihaleleri, belediye harcamaları, fon işlemleri, bağışlar, vakıf ve dernek hesapları bağımsız denetime açık olmalıdır. Yargı ise iktidarın veya muhalefetin değil, hukukun güvencesi olmalıdır.

Seçmenin görevi de yalnızca seçim günü sandığa gitmek değildir. Seçtiği kişiyi izlemek, yanlışını sorgulamak, gerektiğinde desteğini geri çekmek ve hesap sormak demokratik yurttaşlığın temelidir. Bir siyasetçinin arkasında durmak, onun her davranışını onaylamak anlamına gelmez.

ÇEKİLİN YOLUMUZDAN!

Artık kişisel çıkarların, siyasi hesapların, hiziplerin, makam hırslarının ve kör bağlılıkların ülkenin geleceğinin önüne geçmesine izin vermemeliyiz.

Ne iktidarın yanlışına sessiz kalalım ne muhalefetin yanlışını örtelim. Ne sevdiğimiz liderin hatasını savunalım ne de sevmediğimiz kişinin hakkını görmezden gelelim. Bir ülkede adalet, yalnızca rakibimize uygulandığında değil, bize de eşit uygulandığında adalettir.

Bizim istediğimiz kimsenin peşinen suçlu ilan edilmesi değil; herkesin hesap verebildiği, kimsenin siyasi gücü sayesinde ayrıcalık kazanmadığı, hukukun herkese eşit uygulandığı bir Türkiye'dir.

Çünkü bu ülke hiçbir partinin, hiçbir liderin, hiçbir ailenin veya çıkar grubunun özel mülkü değildir. Bu ülke hepimizin ortak evidir. Gelecek kuşaklara bırakacağımız en değerli miras, kişilere bağlılık değil; güçlü kurumlar, temiz siyaset, adalet ve özgür yurttaşlık olmalıdır.

ÇEKİLİN YOLUMUZDAN!

Bu söz bir kişiye ya da siyasi görüşe karşı değil; kamusal sorumluluğun önüne geçen her türlü çıkar düzenine, kör sadakate ve hesap vermekten kaçan anlayışadır.

Yol, halkın yoludur. Yol, hukukun yoludur. Yol, Cumhuriyet'in ve ortak geleceğimizin yoludur.

Destek verdiğimiz kişilerin suçları sabit görüldüğünde kendimizi sorgulayacak mıyız? Suçu tamamen inkar edip bahaneler mi arayacağız?

Aziz Tepe
Netİzah